ΤΟ ΜΠΛΕ ΚΟΥΑΡΚ

Αρχείο για τον μήνα 11.07

hypervelocity: ain’t got time to take a fast train

Thursday, November 29th, 2007

1987A
Credit: Chandra: NASA/CXC/Middlebury College/F.Winkler et al; ROSAT: NASA/GSFC/S.Snowden et al.; Optical: NOAO/AURA/NSF/Middlebury College/F.Winkler

Και όταν μιλάμε για ταχύτητα, εννοούμε: 4.8 εκ. km/h. Είναι η ταχύτητα με την οποία ταξιδεύει το αστέρι νετρονίων RX J0822-4300, σύμφωνα με παρατηρήσεις του Chandra.

Το αστέρι οφείλεται σε μια έκρηξη supernova που σημειώθηκε πριν από 3700 χρόνια (Puppis A), και από την στιγμή που δημιουργήθηκε εκτοξεύτηκε προς την κατεύθυνση που κινείται.
Αναμένεται να βγει από τον Γαλαξία μας μετά από εκατομμύρια χρόνια.

Λεπτομέρειες και εικόνες στο Chandra.

IceCube - Στο κέντρο της Γης

Wednesday, November 28th, 2007

Θα μπορέσουμε επιτέλους να δούμε τον πυρήνα της Γης;
Η συσκευή με την οποία ελπίζεται ότι αυτό μπορεί να γίνει, βρίσκεται υπό κατασκευή, κάπου κοντά στον Νότιο Πόλο.

Το IceCube, όπως ονομάζεται, θα αποτελείται από χιλιάδες σένσορες και θα βρίσκεται θαμμένο κάτω από τον πάγο, καταλαμβάνοντας συνολικά ένα κυβικό χιλιόμετρο.
Με τους σένσορες θα μπορεί να εντοπίσει τα νετρίνα τα οποία προέρχονται από την άλλη πλευρά της Γης, και από πηγές όπως AGN’s. Τα νετρίνα, λοιπόν θα φτάνουν στον Νότιο Πόλο, και η Γη θα λειτουργεί ως φίλτρο ώστε να εμποδίζει τον θόρυβο από άλλα σωματίδια (προερχόμενα επίσης από το Διάστημα).

(more…)

Ο Garrett Lisi και μια εξαιρετικά απλή θεωρία των πάντων

Friday, November 23rd, 2007

Τις τελευταίες εβδομάδες το αγαπημένο σπορ των θεωρητικών φυσικών είναι να επιτίθενται μανιωδώς στον Garret Lisi και το πρόσφατο paper του, που φέρει τον καθόλου μετριοπαθή τίτλο “Μια εξαιρετικά απλή θεωρία των πάντων“. Δυστυχώς (ή ευτυχώς) δεν έχω κάτι σημαντικό να πώ για τη δουλειά του Lisi. (more…)

PAHs εκτός του γαλαξία?

Wednesday, November 14th, 2007

Οι DIBs (diffuse interstellar bands*) είναι γραμμές που έχουν παρατηρηθεί στο ορατό φάσμα πολλών άστρων, και δεν οφείλονται στα ίδια τα άστρα.
(*η πιο κοντινή μετάφραση που βρήκα είναι διαχεόμενες διαστρικές ζώνες)

Image: Peter Jenniskens of the NASA Ames Research Center

Για πρώτη φορά παρατηρήθηκαν από την Mary Lea Heger το 1919, και τα μόρια στα οποία οφείλονται ακόμα δεν είναι γνωστά, είναι δε ένα από τα μεγάλα ερωτήματα όσον αφορά την σπεκτροσκοπία.

Από τους πιο πιθανούς υποψήφιους είναι οι πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες (PAHs), μια υπόθεση που έχει ερευνηθεί εδώ και αρκετά χρόνια - ηδη το 2004 υπήρχαν αναφορές για φασματικές υπογραφές ανθρακενίου και πυρενίου στο Red Rectangle Nebula.

Την αρχική παρατήρηση ότι μπορεί να υπάρχουν PAΗs και αλλού στο Σύμπαν, έρχονται να ενισχύσουν τα νέα στοιχεία, μέσω του Very Large Telescope. Με την βοήθειά του λοιπόν, εντοπίστηκαν τέτοιες ζώνες σε γαλαξία 2 δις έτη φωτός μακρυά. Πρέπει βέβαια να διαπιστωθεί αν όντως δείχνουν PAHs ή κάποια άλλα οργανικά μόρια.

Η σχετική έρευνα θα δημοσιευτεί στο Monthly Notices of the Royal Astronomical Society Letters, αλλά μπορείτε να το διαβάσετε στο arxiv (6 μόνο σελίδες).

HIP 56948 - Sun’s Twin Bro

Tuesday, November 13th, 2007

Προχθές δόθηκε και η σχετική ανακοίνωση τύπου στο McDonald Observatory, για μια είδηση που διαβάσαμε πριν από έναν περίπου μήνα:
Ανακαλύφθηκε ο “δίδυμος” του Ήλιου, ή πιο απλά το άστρο που θεωρείται πως μοιάζει στον Ήλιο περισσότερο από οποιδήποτε άλλο:

O HIP 56948 βρίσκεται στον αστερισμό του Δράκοντα (Draco), 200 έτη φωτός από εμάς.

bro
Image Credit: Tim Jones/McDonald Obs./UT-Austin

Έχει χαρακτηριστικά (μέγεθος, μάζα, θερμοκρασία, χημική σύνθεση) πολύ κοντά σε αυτά τού Ήλιου.
Άστρα παρόμοια με τον Ήλιο έχουν εντοπιστεί στο παρελθόν και αυτά που έμοιαζαν περισσότερο ήταν τρία: τα 18 Scorpii, HD 98618 και HIP 100963, αλλά περιείχαν πολύ περισσότερο λίθιο στην σύσταση τους, σε αντίθεση με το HIP 56948 που και εδώ έχει παρόμοιες τιμές.
Η μικρότερη ποσότητα λιθίου, σύμφωνα με μελέτες δείχνει συνήθως άστρα λιγότερο ενεργά και με μικρότερες εκλάμψεις, οι οποίες εκτός από τα άλλα είναι επικίνδυνες για τους πλανήτες.
Και αυτός είναι ένας από τους λόγους που τα άστρα αυτά θεωρούνται πιο κατάλληλοι υποψήφιοι για την ύπαρξη πλανητών που μπορεί να φιλοξενήσουν ζωή.

Έτσι, αυτά τα άστρα περιλαμβάνονται σε έναν κατάλογο που ονομάζεται HabCat(Catalog of Nearby Habitable Systems ) και περιέχει περίπου 17,000 στόχους υψηλής προτεραιότητας για το SETI.
Ανάμεσά τους, βρίσκεται λοιπόν και το HIP 56948.
Φυσικά, ήδη οι αστρονόμοι ψάχνουν να εντοπίσουν πλανήτες γύρω από το άστρο, και προς το παρόν αυτό που έχουν αποκλείσει είναι οι λεγόμενοι “Hot Jupiters”.

Κοσμικές ακτίνες και Γαλαξιακά κέντρα

Monday, November 12th, 2007

Το Pierre Auger δημοσίευσε στο Science ένα άρθρο που δείχνει οτι τα κοσμικά σωματίδια με υψηλές ενέργειες, κοντά στο κατώφλι GZK φαίνεται να προέρχονται από Ενεργά Γαλαξιακά Κέντρα σε Γαλαξίες κοντά στον δικό μας. Για την ακρίβεια, τα σωματίδια αυτά (περίπου 80 με ενέργεια πάνω από 4χ10^19 eV) μετρήθηκε να έχουν διεύθυνση που “δείχνει” προς κοντινούς Γαλαξίες οι οποίοι είναι γνωστό οτι έχουν ενεργά κέντρα. Το άρθρο ισχυρίζεται 99% confidence levels (η πιθανότητα ο ισχυρισμός να είναι εσφαλμένος είναι κάτω από 1%). Όλα αυτά δείχνουν οτι ο ισχυρισμός οτι τα κοσμικά σωματίδια υψηλών ενεργειών προέρχονται από ενδογαλαξιακές πηγές χάνει κι άλλο έδαφος.

Δείτε την περίληψη του άρθρου στο Science. Δείτε και το σχετικό άρθρο στο Backreaction.

Update: δείτε και τη σχετική σελίδα στο Pierre Auger, μέσω Citronella’ς.

Higgs 101 στο Cosmic Variance

Wednesday, November 7th, 2007

Απίστευτα περιληπτικό, συμπαγές και κατανοητό άρθρο του John Conway (στην συγγραφική ομάδα του Cosmic Variance αλλά και στην ομάδα του CDF που εμπλέκεται στο περιβόητο bump στο tau - tau κανάλι που διέγειρε την Higgs-φαντασία του πλήθους πριν μερικούς μήνες), για το Καθιερωμένο Μοντέλο, το ρόλο του Higgs, τους πιο σημαντικούς τρόπους να παρατηρηθεί και την προοπτική ανακάλυψης στο Tevatron και το LHC.

top ιστορίες

Thursday, November 1st, 2007

Ο ζωολογικος κήπος των στοιχειωδών σωματιδίων περιλαμβάνει έξι διαφορετικά ήδη κουάρκ με τις δίχως έμπνευση ονομασίες up, down, charm, strange, top και bottom. Από αυτά το up και το down (μαζί με ένα δάσος απο γλουόνια) φτιάχνουν τα πρωτόνια και τα νετρόνια των ατόμων της καθημερινής ζωής. Τα υπόλοιπα εμφανίζονται όταν η διαθέσιμη ενέργεια ανά σωματίδιο (ή αλλιώς η θερμοκρασία, αν έχεις σύστημα με πολλά σωματίδια) είναι “ανεβασμένη”. Το καθένα από τα κουάρκ έχει μια συγκεκριμένη μάζα (για τα up και down, strange και charm ο ορισμός αυτής της μάζας δεν είναι τετριμμένος). Γιατί έχουν αυτές τις μάζες και όχι κάποιες άλλες είναι ένα από τα μεγάλα ανοιχτά ερωτήματα της σύγχρονης φυσικής. (more…)