η επίμαχη έκλαμψη της 9ης Ιουνίου είναι ένα φαινόμενο με καθαρά κλασσική εξήγηση. Εξήγηση που υπάρχει στην πιάτσα εδώ και αρκετό καιρό και δεν χρειάζεται κάποιος Ιάπωνας να την ανακαλύψει..

Το λιγότερο σέξυ μοντέλο των παραπάνω ερευνητών, που είναι παρεμπιπτόντως εξειδικευμένοι αστροφυσικοί, έχει τύχει μικρότερης αλλά πιο σοβαρής έκθεσης στις συζητήσεις της ομάδας Θεωρητικής Αστροφυσικής στο πανεπιστήμιο της Αθήνας.

Να πώ εδώ οτι εδώ και χρόνια εκπλήσσομαι ευχάριστα από τον τρόπο με τον οποίο ακούω οτι δουλεύει και εξελίσεται ο τομέας αστροφυσικής στο Φυσικό Αθήνας και ελπίζω οι βασικοί υπαίτιοι για τις προς το καλύτερο αλλαγές (Μαστιχιάδης, Βλαχάκης, Ιωάννου κλπ.) να τυγχάνουν της αναγνώρισης που τους αξίζει από τους φοιτητές στο σύνολό τους (γιατί είμαι σίγουρος οτι τυγχάνουν αναγνώρισης και σεβασμού από αρκετούς μεμονωμένους κατά καιρούς φοιτητές τους).

Το συμπέρασμα του δημοσιευμένου στο Science άρθρου (επισκόπηση του οποίου μπορείτε να διαβάσετε στο backreaction / δείτε και το ποστ εδώ) ήταν οτι οι παρατηρούμενεες κοσμικές ακτίνες φαίνεται να συνδέονται στατιστικά με κατευθύνσεις στον ουράνιο θόλο όπου βρίσκονται γνωστά ενεργά γαλαξιακά κέντρα (AGN) ή άλλες πηγές έντονης δραστηριότητας. Το άρθρο ισχυρίζεται οτι η πιθανότητα να μην προέρχονται οι κοσμικές ακτίνες από τα συγκεκριμένα κέντρα είναι κάτω του 1%.

Προχτές όμως δημοσιεύθηκε στο arxiv επιστολή επιφανών μελών της Ρωσικής Ακαδημίας επιστημών, που με τα ίδια παρατηρησιακά δεδομένα ισχυρίζονται το ακριβώς αντίθετο: οτι με βεβαιότητα 99% οι παρατηρημένες κοσμικές ακτίνες ΔΕΝ προέρχονται από ενεργά γαλαξιακά κέντρα! Στο συμπέρασμα αυτό καταλήγουν αφού επισημαίνουν οτι (α) η μελέτη Auger δεν έλαβε υπόψιν της το (προφανές ;;) γεγονός οτι η (ειδική*) ροή ακτινοβολίας μιας πηγής μειώνεται αντιστρόφως ανάλογα του τετραγώνου της απόστασης (όπως και η ροή κάθε άλλου πράγματος, του φωτός συμπεριλαμβανομένου) και (β) οτι ορισμένα από τα ενεργά γαλαξιακά κέντρα της μελέτης Auger δεν χαρακτηρίζονται πλέον ως τέτοια (ο κατάλογος που χρησιμοποίησαν είναι κάπως μπαγιάτικος).

Διορθώνοντας τα στατιστικά προκύπτει οτι ενώ από το supercluster του Κεντάυρου βλέπουμε να έρχονται όσες περίπου κοσμικές ακτίνες περιμένουμε, το supercluster της Παρθένου (που είναι το άλλο κοντινό) έχει πολύ λιγότερες ακτίνες από ότι περιμένουμε. Άρα (;) η υπόθεση οτι τα AGN στέλνουν τις κοσμικές ακτίνες φαίνεται εσφαλμένη (με βεβαιότητα 99%)!!

Είμαι περίεργος να δώ την αντίδραση του Auger σ’αυτή την ιστορία.

Επί τη ευκαιρία, το abstract των Ρώσων είναι το καυλοτικότερο abstract που έχω δεί τον τελευταίο καιρό:

We argue that the data published by the Pierre Auger Collaboration (arXiv:0711.2256) disfavor at 99% confidence level their hypothesis that most of the highest-energy cosmic rays are protons from nearby astrophysical sources, either Active Galactic Nuclei or other objects with a similar spatial distribution.

(τα bold δικά μου).

*εννοώ εδώ αριθμός σωματιδίων ανα μονάδα επιφάνειας και χρόνου που βλέπεις να φτάνει στη Γή.

Και όταν μιλάμε για ταχύτητα, εννοούμε: 4.8 εκ. km/h. Είναι η ταχύτητα με την οποία ταξιδεύει το αστέρι νετρονίων RX J0822-4300, σύμφωνα με παρατηρήσεις του Chandra.

Το αστέρι οφείλεται σε μια έκρηξη supernova που σημειώθηκε πριν από 3700 χρόνια (Puppis A), και από την στιγμή που δημιουργήθηκε εκτοξεύτηκε προς την κατεύθυνση που κινείται.
Αναμένεται να βγει από τον Γαλαξία μας μετά από εκατομμύρια χρόνια.

Λεπτομέρειες και εικόνες στο Chandra.

Το IceCube, όπως ονομάζεται, θα αποτελείται από χιλιάδες σένσορες και θα βρίσκεται θαμμένο κάτω από τον πάγο, καταλαμβάνοντας συνολικά ένα κυβικό χιλιόμετρο.
Με τους σένσορες θα μπορεί να εντοπίσει τα νετρίνα τα οποία προέρχονται από την άλλη πλευρά της Γης, και από πηγές όπως AGN’s. Τα νετρίνα, λοιπόν θα φτάνουν στον Νότιο Πόλο, και η Γη θα λειτουργεί ως φίλτρο ώστε να εμποδίζει τον θόρυβο από άλλα σωματίδια (προερχόμενα επίσης από το Διάστημα).

Έχει εκφραστεί όμως και η άποψη ότι μια τέτοια συσκευή θα μπορεί να δει στο εσωτερικό της Γης, για το οποίο ως τώρα έχουμε μόνο έμμεσες παρατηρήσεις, μέσω των σεισμικών κυμάτων.
Η λεπτομέρεια πάντως μάλλον δεν είναι ακόμα εφικτή: υπολογίζεται ότι μετά από δεκαετή χρήση του IceCube, αυτό που θα μπορεί να υπάρχει είναι ένα περίγραμμα του πυρήνα της Γης.
Όλα αυτά από το 2011.

Το διάγραμμα με τα DOMs (Digital Optical Modules) και ο κώνος μπλε φωτός της ακτινοβολίας Cerenkov

*Περισσότερα στο site, για το IceCube.
Στα ελληνικά, και πολύ κατατοπιστικά, φυσικά από τον lazopolis.

Σε κάθε περίπτωση, και επειδή η ιστορία αυτή έχει πάρει διαστάσεις (άρθρο στην Telegraph και στο New Scientist), διαβάστε το ποστ στο backreaction και τα (πολλά) σχόλια όπου ο ίδιος ο Lisi προσπαθεί να απαντήσει στην κριτική που του γίνεται και να εξηγήσει όσο γίνεται σε ένα ιστολόγιο, ορισμένες λεπτομέριες της δουλειάς του.

Image: Peter Jenniskens of the NASA Ames Research Center

Για πρώτη φορά παρατηρήθηκαν από την Mary Lea Heger το 1919, και τα μόρια στα οποία οφείλονται ακόμα δεν είναι γνωστά, είναι δε ένα από τα μεγάλα ερωτήματα όσον αφορά την σπεκτροσκοπία.

Από τους πιο πιθανούς υποψήφιους είναι οι πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες (PAHs), μια υπόθεση που έχει ερευνηθεί εδώ και αρκετά χρόνια - ηδη το 2004 υπήρχαν αναφορές για φασματικές υπογραφές ανθρακενίου και πυρενίου στο Red Rectangle Nebula.

Την αρχική παρατήρηση ότι μπορεί να υπάρχουν PAΗs και αλλού στο Σύμπαν, έρχονται να ενισχύσουν τα νέα στοιχεία, μέσω του Very Large Telescope. Με την βοήθειά του λοιπόν, εντοπίστηκαν τέτοιες ζώνες σε γαλαξία 2 δις έτη φωτός μακρυά. Πρέπει βέβαια να διαπιστωθεί αν όντως δείχνουν PAHs ή κάποια άλλα οργανικά μόρια.

Η σχετική έρευνα θα δημοσιευτεί στο Monthly Notices of the Royal Astronomical Society Letters, αλλά μπορείτε να το διαβάσετε στο arxiv (6 μόνο σελίδες).

O HIP 56948 βρίσκεται στον αστερισμό του Δράκοντα (Draco), 200 έτη φωτός από εμάς.

Image Credit: Tim Jones/McDonald Obs./UT-Austin

Έχει χαρακτηριστικά (μέγεθος, μάζα, θερμοκρασία, χημική σύνθεση) πολύ κοντά σε αυτά τού Ήλιου.
Άστρα παρόμοια με τον Ήλιο έχουν εντοπιστεί στο παρελθόν και αυτά που έμοιαζαν περισσότερο ήταν τρία: τα 18 Scorpii, HD 98618 και HIP 100963, αλλά περιείχαν πολύ περισσότερο λίθιο στην σύσταση τους, σε αντίθεση με το HIP 56948 που και εδώ έχει παρόμοιες τιμές.
Η μικρότερη ποσότητα λιθίου, σύμφωνα με μελέτες δείχνει συνήθως άστρα λιγότερο ενεργά και με μικρότερες εκλάμψεις, οι οποίες εκτός από τα άλλα είναι επικίνδυνες για τους πλανήτες.
Και αυτός είναι ένας από τους λόγους που τα άστρα αυτά θεωρούνται πιο κατάλληλοι υποψήφιοι για την ύπαρξη πλανητών που μπορεί να φιλοξενήσουν ζωή.

Έτσι, αυτά τα άστρα περιλαμβάνονται σε έναν κατάλογο που ονομάζεται HabCat(Catalog of Nearby Habitable Systems ) και περιέχει περίπου 17,000 στόχους υψηλής προτεραιότητας για το SETI.
Ανάμεσά τους, βρίσκεται λοιπόν και το HIP 56948.
Φυσικά, ήδη οι αστρονόμοι ψάχνουν να εντοπίσουν πλανήτες γύρω από το άστρο, και προς το παρόν αυτό που έχουν αποκλείσει είναι οι λεγόμενοι “Hot Jupiters”.

Δείτε την περίληψη του άρθρου στο Science. Δείτε και το σχετικό άρθρο στο Backreaction.

Update: δείτε και τη σχετική σελίδα στο Pierre Auger, μέσω Citronella’ς.